Klub Budowniczych Wrocławia

Imponującym dorobkiem, społecznej działalności Klubu Budowniczych Wrocławia są ogólnomiejskie konkursy architektoniczne – promujące projektantów, inwestorów i wykonawców, a tym samym architekturę, budownictwo i piękny Wrocław.

W roku 2003 zostały rozstrzygnięte trzy konkursy – jubileuszowy XV na najładniejszy budynek 2002 r., jubileuszowy X na najpiękniejsze wnętrze roku 2002 i VIII na najładniejszy dom jednorodzinny wybudowany w latach 1997 – 2002.
Do udziału w konkursach, dobrowolnie zgłoszone obiekty były objęte wizją lokalną, przeglądem i oceną jury, któremu przewodniczyli kolejni dyrektorzy Wydziału Architektury Urzędu Miejskiego. Dzięki konkursom pojawiło się wielu zdolnych twórców projektów, którzy mają na swoim koncie oryginalne, wartościowe obiekty architektoniczne.

Z przyczyn obiektywnych powstała krótka przerwa w organizacji konkursów. Zaszła więc potrzeba poinformowania Pana Prezydenta Wrocławia o konieczności wznowienia kolejnych edycji konkursu. Okazało się, że Pan Prezydent wysoko sobie ceni konkursową tradycję i natychmiast zadeklarował bezpośredni patronat nad konkursem i daleko idącą pomoc. Do organizacji włączyły się zainteresowane wydziały Urzędu Miejskiego, uzupełniono regulamin wprowadzając nagrodę główną – GRAND PRIX, powołano Kapitułę Konkursu pod przewodnictwem dyrektora Wydziału Architektury i Budownictwa UM, architekta Piotra Fokczyńskiego, z udziałem przedstawicieli: Towarzystwa Miłośników Wrocławia ( Jan Paluchiak i Wojciech Gryczyński, Prezes TMW, SARP – ( Anna Boryska) i Dolnośląskiej Izby Architektów ( Aleksander Szarapo).

Do TMW wpływały zgłoszenia obiektów do konkursu według następujących kategorii: budynek użyteczności publicznej, mieszkalny wielorodzinny, mieszkalny jednorodzinny, budynek przemysłowy, inżynierski – przekazanych do użytku w latach 2003 – 2005. Kapitułą dokonała przeglądu zgłoszonych budynków. Po porównaniu walorów architektonicznych, przestrzennych, funkcjonalno – użytkowych i technicznych a także po wszechstronnej dyskusji przyznała nagrody i wyróżnienia w poszczególnych kategoriach. Spotkanie z laureatami konkursu połączone z wręczeniem Dyplomów Honorowych, Statuetki i tabliczek dla obiektów, które zdobyły pierwsze nagrody – odbyło się w Muzeum Architektury w dniu 7 lipca 2006 r. Przygotowana została bardzo interesująca wystawa fotograficzna wszystkich nagrodzonych budynków.

Szczegółowe wyniki XVI edycji konkursu przedstawił Przewodniczący Kapituły, architekt miasta Piotr Fokczyński, a następnie z wiceprezydentem Wrocławia Adamem Grehlem dokonali wręczenia nagród honorowych. Po raz pierwszy przyznano nagrodę główną GRAND PRIX wraz z piękną statuetką. Otrzymała ją Galeria na Czystej, ul. Czysta 2-4.
Zarówno architekt miasta, jak i wiceprezydent Wrocławia gratulując laureatom mówili o znaczeniu architektury na rzecz pięknego Wrocławia oraz nawiązywali do ciągłości konkursów architektonicznych, organizowanych przez 15 lat.
Przewodniczący Kapituły, architekt miasta wiele ciepłych słów wypowiedział pod adresem Jana Paluchniaka, co zostało przyjęte przez zgromadzonych – serdecznie, dużymi brawami.
XVII edycja konkursu na najładniejszą realizację architektoniczną w roku 2006 przebiegała podobnie, spotkanie z laureatami odbyło się 21 czerwca 2007 r. w Muzeum Architektury. Prezentacja nagrodzonych obiektów wraz z przepiękną wystawą podniosły rangę tej edycji konkursu.
Przewodniczący Kapituły Piotr Fokczyński i wiceprezydent Wrocławia Adam Grehl – wręczyli laureatom prestiżowe dyplomy honorowe za najlepsze obiekty w określonych kategoriach. Nagrodę główną – GRAND PRIX otrzymało Osiedle Mieszkaniowe „Pod Skrzydłami”, ul. Bajana 35 a-b, ul. Sterowcowi 20 – 30, ul. Latawcowa1.
Trzeba też wspomnieć, że nasze konkursy architektoniczne, przez kilkanaście lat były wspierane przez życzliwych i znakomitych dziennikarzy z Gazety Wyborczej, Wieczoru Wrocławia, Słowa Polskiego i Gazety Wrocławskiej oraz radia i telewizji. Ukazywały się artykuły i relacje z przebiegu i rozstrzygnięć konkursów. Przewodniczący Klubu Budowniczych popularyzował również konkursy architektoniczne na łamach Kalendarza Wrocławskiego wydawanego przez TMW.

Od roku 1992 Klub Budowniczych Wrocławia włączył się do dyskusji i działań na rzecz przyspieszenia odbudowy kościoła garnizonowego. W 1996 r. z inicjatywy proboszcza ks. Januarego Wąroby zostaliśmy współzałożycielami Stowarzyszenia Odbudowy Kościoła Garnizonowego „Wieża” i jego aktywnymi działaczami ( Jan Lewczyk, Leopold Ostrasz, Bolesław Hebrowski, Jan Paluchniak, Roman Korbutt, Wiesław Geras), które zdobyło znaczne środki na wykonanie pilnych prac remontowych. SOKG „Wieża” wraz z kolejnymi proboszczami parafii wojskowo-cywilnej kontynuowało energicznie dzialania w kierunku wyposażania świątyni w ławki, konfesjonały, drzwi, podłogi na chórze, ogrzewanie itp. 14 XI 2004 r. ks. prałat płk Sławomir Żarski odprawił w bazylice mniejszej pw. Św. Elżbiety mszę świętą dziękczynną, żegnając się z parafianami, żołnierzami, pracownikami cywilnymi wojska, kadrą oficerską, kombatantami, działaczami SOKG „Wieża” – w związku z mianowaniem wikariuszem generalnym Biskupa Polowego WP.

28 XI 2004 r. podczas uroczystej mszy św. celebrowanej przez Biskupa Polowego w bazylice mniejszej został wprowadzony na urząd proboszcza parafii wojskowo – cywilnej we Wrocławiu ks. prałat płk January Wątroba, który stał się również członkiem zarządu SOKG „Wieża”. Należy wspomnieć, że ks. January Wątroba był proboszczem kościoła garnizonowego w latach 1995 – 1999. 31 marca 2005 r w sali biblioteki bazyliki uczestniczyliśmy w sesji popularno – naukowej pt. Duszpasterstwo wojskowe w II Rzeczypospolitej, pod patronatem JE Biskupa Polowego WP gen. Tadeusza Płoskiego. Wśród licznie sgromadzonych słychaczy byli kombatanci, działacze Klubu Budowniczych Wrocławia, SOKG „Wieża”, Stowarzyszenia „Civitas Christiana”. Działalność SOKG „Wieża” została pozytywnie oceniona przez Biskupa Polowego WP gen. dyw. Tadeusza Płoskiego, ze szczególnym podkreśleniem – pierwszych pionierskich, owocnych lat działalności Stowarzyszenia. Funkcję wiceprezesa pierwszego Zarządu Stowarzyszenia „Wieża” pełnił p. Jan Lewczyk, członek TMW i Klubu Budowniczych Wrocławia, który aktywnie działał na rzecz odbudowy kościoła garnizonowego i dzi analności „Wieży”. Funkcję tę pełnił także w drugiej kadencji, a w następnych latach był inicjatorem i wykonawcą kilku pożytecznych przedsięwzięć. Spotkania, zebrania informacyjne Stowarzyszenia odbywały się w świetlicy Wrocławskiego Garnizonu WP przy ul. Sztabowej, bądź w bibliotece bazyliki pw. Św. Elżbety. Dzięki proboszczom i kapelanom miały one charakter religijno- patriotyczny, a także merytoryczny, wynikający z ustaleń statutowych. Każdy z członków SOKG „Wieża” starał się włączyć do realizacji zadań według swoich możliwości zawodowych bądź społecznych. Przewodniczący Klubu Budowniczych Wrocławia, Jan Paluchniak uczestnicząc w wielu wydarzeniach i uroczystościach w Kościele Garnizonowym pisał szczegółowe relacje z przebiegu tych pięknych uroczystości do biuletynów – „Kombatant”, „Raport”, „Żywią i Bronią”. Klub Budowniczych Wrocławia stale współpracuje ze Szkołą Podstawową nr 82 im. Budowniczych Wrocławia przy ul. Blacharskiej 13. Przewodniczący Klubu jako doświadczony pedagog, regionalista, postanowił ożywić współpracę TMW ze szkołami pod kątem wdrażania Karty Regionalizmu Polskiego, uchwalonej na V Kongresie Regionalnych Towarzystw Kultury w dniu 25 września 1994 r. we Wrocławiu. Klub Budowniczych od lat współpracuje z Dolnośląskim Towarzystwem Społeczno – Kulturalnym. Bierze udział w wielu spotkaniach, konferencjach, sesjach, zjazdach regionalistów. 9 grudnia 2007 r. odbył się we Wrocławiu X Walny Zjazd DTSK, na którym uchwalono nowy statut nadający DTSK rolę związku stowarzyszeń regionalnych działających na Dolnym Śląsku oraz wybrano nowe władze. Przewodniczący Klubu Budowniczych, Jan Paluchniak został wybrany w skład Zarządu Regionalnego DTSK.

30 stycznia 2007 r. na zaproszenie Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Domaniowskiej uczestniczyliśmy w noworocznym spotkaniu regionalistów. Władze samorządowe Domaniowa wraz z Zarządem Towarzystwa przygotowały bardzo bogaty program spotkania. Były wystąpienia profesorów – Leona Kieresa, Krystyna Matwijowskiego, Jerzego Semkowa, Krzysztofa R. Mazurskiego., wystąpił chór „Jubilat” oraz zespoły muzyczne i taneczne.
21 czerwca 2007 r. w Muzeum Archidiecezjalnym w Kapitularzu, odbyło się zebranie Zarządu Regionalnego DTSK pod przewodnictwem prezesa prof. Krystyna Matwijowskiego.
Klub współpracuje z różnymi instytucjami i organizacjami. Warto wymienić – PZI i TB , którego działacze uczestniczyli w pracach jury naszych ogólnomiejskich konkursów architektonicznych. Zasłużony działacz PZIiTB Jerzy Leo Jankiewicz jest autorem książki „Budownictwo na Dolnym Śląsku w latach 1945 – 2000″. W książce są dla nas ważne i miłe rozdziały: „Mistery i Plomby” oraz” Współpraca z Towarzystwem Miośników Wrocławia i Klubem Budowniczych Wrocławia”. Dobrą współpracę notujemy również z SARP-em. Wiedzę swą pogłębiamy na konferencjach, odczytach i zjazdach ekonomicznych organizowanych przez Polskie Towarzystwo Ekonomiczne. Pamiętamy też o współpracy z PTTK korzystając z prelekcji turystyczno-krajoznawczych w Klubie Turysty. W sali klubowej KZ „Civitas Christiana” przy ul. Kuźniczej korzystamy z wielu odczytów, a szczególnie w ramach Lobbingu Odrzańskiego. Niezwykle ciekawe są tam prelekcje, mówiące o konieczności podjęcia działań ożywiających rozwój obszarów nadodrzańskich, zagospodarowaniu dorzeczy Odry itp. Klub wielokrotnie podnosił nasze zainteresowanie odrą m.in. pod kątem jej wykorzystania dla celów turystycznych. Warto też odnotować nasz udział w uroczystym odsłonięciu pomnika Fryderyka Chopina w Parku Południowym w dniu 5 września 2004 r. oraz udział w uroczystości poświęcenia tablicy pamiątkowej Tadeusza Chciuka – Celta ufundowanej przez Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Drohobyckiej we Wrocławiu z którym utrzymywaliśmy ożywione kontakty. Uroczystość odbyła się 15 maja 2005 r. w Bazylice (?)Mniejszej. Relacja z uroczystości ukazała się na łamach kwartalnika „Żywią i Bronią”.
Braliśmy też udział w imprezach z okazji 50-lecia TMW a prezes Klubu dodatkowo uczestniczył w pracach Kapituły Medalu 50-lecia.

Wyrażamy też wdzięczność redakcji Encyklopedii Wrocławia za uwzględnienie, w kolejnym wydaniu, hasła „Budowniczowie Wrocławia” , co sprawiło wielką radość wyróżnionym tą Odznaką.
Szeregi działaczy Klubu topnieją. W ostatniej kadencji odeszli na wieczną wartę: Leopold Oleś, Aleksander Bertold, Józef Krasowski, Roman Korbutt, Stanisław Trefon, Tadeusz Osmęda.
Sekretarz Klubu Henryk Droznakiewicz rzetelnie prowadzi ewidencję członków, album i kronikę, gromadzi wspomnienia i relacje uhonorowanych odznaką Budowniczego Wrocławia w ach w latach 1959 – 1975. Organizuje dyżury w kamieniczce Małgosia” w pierwszy czwartek każdego miesiąca w godz. 14-16. . Od marca do czerwca w każdy czwartek tygodnia pojawiają się na spotkaniach sympatycy Klubu – architekci, inwestorzy i wykonawcy, a także mieszkańcy zainteresowani konkursami architektonicznymi.

Tadeusz Rozwadowski, Bolesław Hebrowski, Jan Lewczyk, Jerzy Leo Jankiewicz, Julian Pielechaty, Janusz Lichterowicz, Michał Żywień, Wiesław Geras, Jan Zioberski, Adam Ciastoń, Andrzej Konarski, Stefan Seferowicz to nadal zasłużeni działacze Klubu Budowniczych Wrocławia.

Z relacji tej wynika, że wachlarz naszych zainteresowań w obecnej działalności społecznej jest wielokierunkowy, różnorodny. Dzięki gromadzeniu dokumentów i sporządzaniu na bieżąco notatek mogę w miarę szybko odtworzyć fakty i napisać informację, relację prasową bądź potrzebne sprawozdanie lub wspomnienie. Pasja społecznego działania dla wspólnego dobra, dla pięknego Wrocławia, na rzecz rozwoju TMW – pozwala osiągnąć także dobre wyniki w ruchu kombatanckim. Przy okazji wspomnieć trzeba, że przewodniczący Klubu pełni z wyboru kilka odpowiedzialnych funkcji w związkach kombatanckich na szczeblu regionalnym i krajowym. Jako przewodniczący Klubu Budowniczych Wrocławia, śmiało mogę powiedzieć, że warto było pracować nadal społecznie,, by podnosić rangę TMW, utrwalać znaczny dorobek Budowniczych Wrocławia i Zasłużonych dla Dolnego Śląska, cieszyć się i podziwiać dynamiczny rozwój naszego pięknego Wrocławia.

(Informacja opracowana na podstawie sprawozdania przewodniczącego Klubu Budowniczych Wrocławia p. Jana Paluchniaka. Cały tekst sprawozdania znajduje się w dokumentacji TMW)